Kamienica na ul. Waliców 14

 

Kamienica przy ul. Waliców 14 została zaprojektowana przez Wacława Heppena i Józefa Napoleona Czerwińskiego. W 1913 roku była już oddana do użytku. W 1928 roku policja aresztowała komunistkę Manię Szulman tu zamieszkałą, gdy malowała antypaństwowe hasła na murze. 

W czasie okupacji niemieckiej, po powstaniu getta w 1940 r. dom leżał po stronie getta warszawskiego. W tej kamienicy mieszkał m.in. Władysław Szlengel – poeta warszawskiego getta. Kamienica została wyłączona z getta i włączona do „aryjskiej” części miasta wraz z całym małym gettem w sierpniu 1942, w trakcie wielkie akcji deportacyjnej do Treblinki.

Kamienica była jednym z głównych punktów polskiej obrony w czasie powstania warszawskiego. Ślepa ściany kamienicy stanowiła barykadę. W czasie walk Niemcom udało się podpalić budynek.

24 września 1944 r. niemiecka piechota wsparta dwoma czołgami atakowała stanowiska na ul. Waliców. Atak poprzedzany był „goliatem”, którego wybuch zburzył front kamienicy. Budynek pełnił funkcje mieszkalne do roku 2004, aktualnie wpisany w rejestr zabytków.

Tenement house at ul. Waliców 14 was designed by Wacław Heppen and Józef Napoleon Czerwiński. In 1913, it was already put into use. In 1928, the police arrested Mania Szulman, a communist who lived here, when she was painting anti-state slogans on the wall.

During the German occupation, after the ghetto uprising in 1940, the house was on the side of the Warsaw ghetto. In this tenement house lived m.in. Władysław Szlengel – poet of the Warsaw Ghetto. The tenement house was excluded from the ghetto and incorporated into the "Aryan" part of the city along with the entire small ghetto in August 1942, during the great deportation action to Treblinka.

The tenement house was one of the main points of Polish defense during the Warsaw Uprising. The blind wall of the tenement house was a barricade. During the fighting, the Germans managed to set the building on fire.

On September 24, 1944, German infantry supported by two tanks attacked positions on ul. Waliców. The attack was preceded by a "goliath", the explosion of which destroyed the front of the tenement house. The building served residential functions until 2004, currently entered in the register of monuments.

Mietshaus in der ul. Waliców 14 wurde von Wacław Heppen und Józef Napoleon Czerwiński entworfen. 1913 wurde es bereits in Betrieb genommen. 1928 verhaftete die Polizei Mania Szulman, eine Kommunistin, die hier lebte, als sie staatsfeindliche Parolen an die Wand malte.

Während der deutschen Besatzung, nach dem Ghettoaufstand 1940, befand sich das Haus auf der Seite des Warschauer Ghettos. In diesem Mietshaus wohnte m.in. Władysław Szlengel – Dichter des Warschauer Ghettos. Das Mietshaus wurde im August 1942 während der großen Deportationsaktion nach Treblinka aus dem Ghetto ausgeschlossen und zusammen mit dem gesamten kleinen Ghetto dem „arischen“ Stadtteil eingegliedert.

Das Mietshaus war einer der Hauptpunkte der polnischen Verteidigung während des Warschauer Aufstands. Die blinde Wand des Mietshauses war eine Barrikade. Während der Kämpfe gelang es den Deutschen, das Gebäude in Brand zu setzen.

Am 24. September 1944 griff deutsche Infanterie, unterstützt von zwei Panzern, Stellungen an der ul. Walicow. Dem Angriff ging ein „Goliath“ voraus, dessen Explosion die Front des Mietshauses zerstörte. Das Gebäude diente bis 2004 Wohnzwecken, aktuell im Denkmalregister eingetragen.

Grupa Kampinos Armii Krajowej - cmentarz wojenny w Budach Zosinych

Na cmentarzu wojennym w Budach Zosinych spoczywają szczątki 132 żołnierzy Armii Krajowej Grupy "Kampinos" poległych 29 września 1944 roku w bitwie pod Jaktorowem.

 

Powązki wojskowe

 

Spacer po Powązkach Wojskowych to swoista lekcji historii Polski XIX i XX wieku. Zapraszam do obejrzenia filmiku, który ukazuje groby i miejsca pochówku wybitnych Polaków pochowanych na wojskowym cmentarzu powązkowskim.

Kanały w powstaniu warszawskim 1944

Przejścia kanałami powstańców warszawskich urosły do legendy. W tym filmiku zejdziemy do kanału, zobaczycie jak wyglądały trasy kanałowe, w jakich warunkach przechodzili powstańcy. Poznasz również historię kanałów w czasie powstania, które stały się drogą łączności, dostaw amunicji, broni, listów, a w ostateczności ewakuacji tysięcy powstańców i cywilów z otoczonych przez Niemców dzielnic (Ochota, Stare Miasto, Żoliborz, Czerniaków, Mokotów).

kanały, powstanie warszawskie, drogi kanałowe, ewakuacja kanałami, kanały w powstaniu warszawski, Lindley, przejścia kanałami,

Kwatera batalionu Zośka na Powązkach Wojskowych

Kwatera słynnego batalionu Zośka, składającego się głównie z harcerzy Szarych Szeregów i walczących w powstaniu warszawskim, znajdująca się na Powązkach Wojskowych w Warszawie.

ZOBACZ JESZCZE!!!
Ślady powstania warszawskiego na Starym Mieście
https://warszawa-tour.blogspot.com/2019/07/stare-miasto-sladami-powstania.html

batalion Zośka, Szare Szeregi, powstanie warszawskie, Powązki Wojskowe, kwatera batalionu Zośka

Reduta Wawelska (1 - 11 sierpnia 1944) na powstańczej Ochocie

Rzeź Ochoty w czasie powstania warszawskiego

Starówka - wzdłuż Senatorskiej - Śladami powstania warszawskiego (część III)

Śladami powstania warszawskiego - Stare Miasto, część II

Stare Miasto - śladami powstania warszawskiego cz. I

Zniszczenie Warszawy w czasie II wojny światowej. Etapy

Jedne z największych zniszczeń wśród polskich miast odniosła stolica Polski Warszawa. Suma zniszczeń powstałych w wyniku oblężenia miasta we wrześniu 1939 roku, zagłady warszawskiego getta, powstania warszawskiego w 1944, wyburzenia budynków przez Niemców w okresie popowstaniowym wyniosła 84% zabudowy lewobrzeżnej Warszawy, dla całego miasta z Pragą włącznie, to wynosiła ona 65%.

Zburzenie Warszawy przez Niemców. 1. Decyzja

Niemcy w czasie II wojny światowej zniszczyli lewobrzeżną Warszawę w 84 %, najwięcej po powstaniu warszawskim. Od października 1944 do stycznia 1945 r. miasto jest grabione i systematycznie burzone.

Przed godziną W - Sytuacja militarna na froncie wschodnim - film

Dr Szymon Niedziela przedstawia sytuację militarną na froncie wschodnim przed wybuchem powstania warszawskiego w 1944 roku (przed godziną W). 22 czerwca 1944 na Białorusi rozpoczęła się wielka ofensywa Armii Czerwonej, znana pod kryptonimem „Bagration”. W krótkim czasie cztery radzieckie fronty rozgromiły niemiecką Grupę Armii „Środek”. Radziecki 1. Front Białoruski otrzymał następnie zadanie sforsowania Bugu, dojścia do Wisły, utworzenia przyczółków na jej lewym brzegu (na północ i południe od Warszawy) oraz opanowania warszawskiej Pragi. Oznaki niemieckiej klęski były widoczne również w samej Warszawie. W związku z nadciąganiem Armii Czerwonej wśród Niemców w mieście szerzyła się panika, która osiągnęła punkt kulminacyjny w dniach 23–24 lipca i trwała do 27 lipca. Ulicami stolicy wycofywały się na zachód resztki niemieckich oddziałów rozbitych na Białorusi. Z miasta masowo uciekali cywilni Niemcy; ewakuowano zakłady przemysłowe, urzędy i więzienia; przestała się ukazywać prasa gadzinowa. Miasto przejściowo opuściły także cywilne władze okupacyjne (gubernator Fischer, starosta Leist) oraz niektóre jednostki policji.

Rzeź Woli - niemieccy oprawcy i kolaboranci

Filtrowa 68 - rozkaz o wybuchu powstania warszawskiego

Rzeź Woli - film

Czarna sobota w szpitalu św. Łazarza na warszawskiej Woli - rzeź Woli

Koszary na ul. 11 listopada

kompleks koszarów na ul. 11 listopada

kamień upamiętniający polskie jednostki wojskowe stacjonujące w koszarach i na Pradze

Dodaj napis

Budynki koszar z czerwonej cegły wypełniają praktycznie całą północno-zachodnią pierzeję ulicy 11 listopada. Ich dzieje sięgają lat 60-tych XIX wieku, kiedy to po powstaniu styczniowym władze carskie usytuowały na tym terenie koszary i magazyny wojskowe. Do I wojny światowej stacjonował tu II Orenburski Pułk Kozaków. W latach międzywojennych wyburzono stare baraki oraz zmodernizowano koszary. Ulokował się tu słynny 36. Pułk Piechoty Legii Akademickiej. Tablica na jednym z bloków upamiętnia pobyt i pracę w tym miejscu Józefa Piłsudskiego po powrocie z Magdeburga w pierwszym okresie niepodległego państwa. W czasie powstania warszawskiego Najważniejszym zadaniem bojowym w Rejonie 4 było opanowanie koszar wojskowych przy ul. 11 Listopada. Był to rozległy teren, ogrodzony dwumetrową siatką, zabezpieczony zasiekami i betonowymi bunkrami. Niemiecką załogę należy szacować na ok. 1300 żołnierzy mających na wyposażeniu cekaemy, baterię artylerii polowej i przeciwpancernej oraz jednostkę ok. 20 czołgów typu „Tygrys”, przybyłych drogą kolejową 1 sierpnia. Atak na koszary podjęto o godz. 17.00 z terenu cmentarza żydowskiego przez nasypy kolejowe. Aby dotrzeć do koszarowego ogrodzenia, powstańcy stoczyć musieli w otwartej przestrzeni bój z załogą pociągu pancernego, a następnie – pokonując ogrodzenie i zasieki – odpierać ostrzał broni maszynowej z bunkrów. Szalę walki przeważyły ostatecznie czołgi, których kontrnatarcie zmusiło powstańców do wycofania się na Targówek i Michałów. Zginęło ponad 20 atakujących, wielu zostało rannych. Ujętych Niemcy rozstrzeliwali na miejscu. Próba zajęcia koszar od strony wschodniej, pomimo desperackich wysiłków i wielogodzinnej walki, zakończyła się niepowodzeniem. Nocą dowództwo objął osobiście komendant Obwodu płk „Andrzej”. Zarządził koncentrację sił na terenie Michałowa i nocne uderzenie od strony ul. 11 Listopada. Powstańcy sforsowali pierwszą linię obrony, zdobywając nieznaczną ilość broni i biorąc jeńców. Brak broni maszynowej i przeciwpancernej zmusił ich jednak do wycofania się na pozycje wyjściowe. Niemcy, w ciągu dnia 2 sierpnia, również nie kontratakowali, nie wiedząc, że powstańcom zabrakło amunicji. Ograniczano się jedynie do sporadycznej wymiany ognia z linią barykad i rowów, obsadzoną przez oddziały powstańcze.

Tu było krwawe Toledo - więzienie NKWD i UB

pomnik na ul. Namysłowskiej

W miejscu dawnego więzienia NKWD i Urzędu Bezpieczeństwa na ul. Namysłowskiej stanął pomnik „Ku Czci Pomordowanych w Praskich Więzieniach 1944–1956”, przedstawiający mężczyznę rozrywającego kraty. Do budowy pomnika wykorzystano fundamenty muru więziennego. Więzienie karno-śledcze nr III w Warszawie lub inaczej tzw. Toledo – więzienie było przeznaczone dla żołnierzy AK, NSZ oraz innych organizacji podziemnych, działające w latach 1944–1956 na warszawskiej Pradze z siedzibą w nieistniejącym już budynku przy ul. Ratuszowej 11 (obecnie Namysłowska 6). Więzienie powstało w 1944 roku na terenach koszar 36 pp Legii Akademickiej, wybudowanych jeszcze za czasów carskich. Od początku swego istnienia było miejscem kaźni żołnierzy zbrojnego podziemia oraz członków tajnych organizacji. Uważane było za jedno z najcięższych więzień tego typu, słynęło z tortur i licznych egzekucji.

Początkowo było to więzienie NKWD, a później dopiero UB.

Toledo odgrodzone było murem wysokim na trzy metry, z drutem kolczastym i odłamkami szkła wmurowanymi ostrymi krawędziami w górę. W narożnikach znajdowały się wieże strażnicze z reflektorami. Od 1951 roku cele śmierci mieściły się na pierwszym piętrze.

Naczelnikiem więzienia był Kazimierz Szymonowicz (właśc. Kopel Klejman), nazywany przez więźniów „Krwawym Kaziem”, z zachowanych relacji wynikało, że lubił osobiście wykonywać wyroki śmierci. W przesłuchiwaniach i znęcaniu się nad więźniami brała udział również Julia Brystygier. 

Zwłoki pomordowanych były grzebane w rowie, który znajdował się na terenie więzienia. Ciała składane były na zmianę ze śmieciami i zasypywane wapnem. Niektórych więźniów chowano w bezimiennych mogiłach na Powązkach Wojskowych w kwaterze na Łączce, a takżw na cmentarzu Bródnowskim. 

Ślady wojny na kamienicy na rogu ul. Środkowej i Kowieńskiej

ul. Kowieńska 4, róg z ul. Środkową

kamienica róg ul. Środkowa i Kowieńska

Ślady wojny na kamienicy na rogu ul. Środkowej i Kowieńskiej 4 na warszawskiej Pradze. Ślady prawdopodobnie po niemieckim ostrzale podczas powstania warszawskiego z 1/2 sierpnia 1944 roku powstałe w czasie prób zdobycia przez powstańców koszar na 11 listopada.